Heel in het kort: vrijmetselarij is een persoonlijke denkmethode gericht op zingeving en ethische plaatsbepaling.
De vrijmetselarij is een stroming die haar leden ondersteunt bij het verkrijgen van verdieping en inzicht op geestelijk en ethisch terrein. De vrijmetselarij is anders dan andere geestelijke stromingen door haar unieke methode: het met behulp van symbolen en rituelen met elkaar werken in een loge. Een loge is een groep mannen die elkaar wekelijks ontmoet. In die bijeenkomsten worden maçonnieke en maatschappelijke vraagstukken behandeld. Daarnaast zijn er maçonnieke plechtigheden, bijvoorbeeld als er een nieuw lid wordt aangenomen of als aan een lid de graad van gezel of meester wordt verleend. De vrijmetselarij is ondogmatisch en draagt geen leer uit: een vrijmetselaar zoekt zelfstandig naar waarheid. Hij voelt zich betrokken bij maatschappij en medemens.
Hoe oud is de vrijmetselarij?
We nemen aan dat er al in de middeleeuwen in Engeland loges bestonden. Daar waren de rondreizende ‘freestone masons’ (beeldhouwers) lid van. In 1717 werd te Londen de overkoepelende Engelse Grootloge opgericht. Vanaf die tijd heeft de vrijmetselarij zich over de wereld verspreid. De oudste Nederlandse loge kwam voor het eerst bijeen in 1734. De Nederlandse Grootloge zag het levenslicht in 1756. Op dit moment zijn er in Nederland ongeveer 140 loges met, bij benadering, 6000 leden.
Is de vrijmetselarij geheim?
De vrijmetselarij is niet geheim, maar wel besloten. Iedere loge is een gewone vereniging, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Maar bijeenkomsten van de loge kunnen uitsluitend door leden worden bijgewoond. Dit is omdat vrijmetselaren werken op hun eigen wijze, met symbolen en rituelen. Alleen de vrijmetselaar die daar kennis van heeft en zich bij dit verheven ‘spel’ betrokken voelt, is tot het beleven daarvan in staat. Bovendien is de Orde een broederschap waarvan de leden in onderlinge waardering en vertrouwen met elkaar omgaan. Buitenstaanders zouden aan dat gevoel afbreuk kunnen doen
Is de vrijmetselarij een godsdienst?
De vrijmetselarij is geen godsdienst, maar is wel religieus. Godsdiensten hebben een leer en dogma’s, die kent de vrijmetselarij niet. Wel is het zo dat een vrijmetselaar gelooft dat er méér is in dit leven dan het hier en nu. Iets dat daar boven uitsteekt en dat zin geeft aan het bestaan. Vrijmetselaren benoemen dat ‘iets’ als ‘Opperbouwmeester van het Heelal’, van wiens aard en werking ieder zèlf een voorstelling maakt.
Lid voor het leven?
Tot de vrijmetselarij treedt u toe met de bedoeling een langdurige relatie aan te gaan, in beginsel voor de rest van uw leven. Het lidmaatschap is dus niet vrijblijvend. Maar ondanks het uitgebreide kennismakings- en introductietraject, kan het zijn dat na verloop van tijd blijkt dat de loge u niet brengt wat u er van verwachtte. Dan is het geen probleem om het lidmaatschap te beëindigen. Wie verhuist, kan zich laten overschrijven naar een andere loge.